O Nas - About Us

Drugie życie zapomnianych terenów

Ślady archeologiczne wskazują, że na Górnym Śląsku kruszce wydobywano jeszcze w okresie prehistorycznym, natomiast  pierwsze informacje źródłowe o górnictwie kruszcowym pojawiają się w XIII wieku. Głównym celem ówczesnych górników było wydobywanie srebra i złota.

W tamtym czasie nie stosowano węgla na użytek domowy. Węgiel wymaga rusztów, a te zastosowano dopiero w XVIII wieku i dopiero w drugiej połowie XVIII wieku Górnoślązacy przekonali się do zastosowania tego paliwa w gospodarstwach domowych.

Postawiono na węgiel

Na Górnym Śląsku do feudałów inwestujących w węgiel zaliczali się hrabiowie Henckel von Donnersmarck, książęta Hohenlohe ze Sławięcic czy panowie na Pszczynie (wówczas z rodu Coethen-Anhalt). W kopalnie inwestowała też drobniejsza szlachta. Dopiero rozwój przemysłu i przemiany polityczne w Prusach sprawiły, że w górnictwie pojawili się ludzie spoza arystokracji, na przykład kupcy. W tym czasie stosowano różne modele własności. Były np. kopalnie wyłącznie państwowe, jak np. kopalnia König (Król) w Chorzowie lub Königin Luise (Królowa Luiza) w Zabrzu. Kopalnie należały też do kapitałów rodzinnych, czyli Ballestremów czy Henckelów von Donnersmarck. Tu największą w XIX wieku była należącą do Ballestremów kopalnia Brandenburg czyli późniejsza kopalnia "Walenty-Wawel", na bazie budynków któej powstał Śląski Park Przemysłowo-Technologiczny .

Kopalnia "Walenty-Wawel"

Kopalnia "Walenty Wawel", rozpoczynając w 1945 r wydobycie obejmowała dwa podstawowe pola: północne- "Franciszek" i południowe, na które składały się dwie części- "Elżbieta" i "Mikołaj". W latach 1953-56 uruchomiono "Centralny" szyb wydobywczy . 

Na podstawie decyzji Ministra Handlu i Przemysłu KWK "Wawel" postawiono w stan likwidacji poprzez połączenie z KWK "Pokój". Tym samym 28 maja 1997 r na znak sygnalisty z poziomu 450 m szybem "Centralnym" kopalni "Wawel" górnicy wydobyli ostatnią tonę węgla. Ostatni symboliczny wózek węgla wydobytego z rejonu kopalni "Wawel" nie oznaczał jednak całkowitego zakończenia jej egzystencji. Czynna pozostała część głównych obiektów zakładu, które 1 VII 1995 r. zostały włączone do obszaru KWK "Pokój".

Czas dla inwestorów
Po likwidacji KWK "Wawel" mówiło się przez lata o zagospodarowaniu pozostałych po niej obiektów i terenów. Chociaż temat powracał jak bumerang, to w sprawie niewiele się działo. Część obiektów wyburzono, a na terenach po kopalni Wawel i koksowni Walenty zamarło życie. Przełom nastąpił w 2003 roku, kiedy to miasto otrzymało środki pomocowe na remont byłej stołówki Kopalni "Wawel". W wyremontowanym obiekcie siedzibę znalazł nowoutworzony Rudzki Inkubator Przedsiębiorczości. Swoją działalność rozpoczął w marcu 2004 r. Niedługo potem w budynku Rudzkiego Inkubatora powierzchnię wynajął nowoutworzony Śląski Park Przemysłowy. Park zaczął powoli zagospodarowywać teren. Jego działania szły w parze z działaniami miasta. Dziś swoje siedziby mają tu firmy: Strabag i Carbomech. Jedną z inwestycji Śląskiego Parku Przemysłowego była budowa hali przy ulicy Zajęczej. Zanim to nastąpiło spółka wykonała drogę dojazdową do tego niedostępnego terenu. 

Po kopalni "Polska"
Jednym z udziałowców Śląskiego Park Przemysłowo - Technologicznego jest miasta Świętochłowice. Ze Świętochłowicami, z kolei wiąże się działalność KWK "Polska". Tereny i obiekty będące śladem jej eksploatacji miał za zadanie zagospodarowywać Śląski Park Przemysłowo-Technologiczny.

Kopalnia "Polska" powstała 24 października 1873 przez połączenie pól górniczych: "Boheln", "Gefall", "Faustin", "Hexenkessel". Właścicielem był wspomniany powyżej śląski baron Guido Henckel von Donnersmarck. Eksploatację kopalni rozpoczęto w 1872 wraz z następującymi kopalniami i polami górniczymi: "Fausta", "Falvabanhof", "Ottilie", "Guttmannsdorf", "Heyduck", "Kleinigkeit", "Bohlen", "Faustin", "Gutt Gluck", "Hugo" i "Kalina". Do 1922 kopalnia nosiła nazwę "Deutschland". Od 1922 do 1937 nazywała się "Niemcy". 3 maja 1937 roku nadano jej nazwę "Polska". Po II wojnie światowej kopalnia należała do Chorzowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. 1 stycznia 1972 roku została połączona z kopalnią "Prezydent" w Chorzowie pod nazwą "Polska". Oficjalnie przestała istnieć w roku 1995. Wówczas to, z połączenia świętochłowickiej KWK "Polska" i rudzkiej KWK "Nowy Wirek" powstała kopalnia "Polska- Wirek". Ta z kolei 1 sierpnia 2007 roku została połączona z KWK "Halemba".

Efektem działań ŚPPT na terenie Świętochłowic, podejmowanych w ramach planowanego utworzenia aktywnej strefy gospodarczej na terenach po KWK "Polska", była inwestycja przy ul. Wojska Polskiego 16. Wykonano generalny remont i modernizację 3- kondygnacyjnego budynku biurowego wraz z parkingiem.

 

 

Second life of forgotten lands

Archaeological traces indicate that bullion was mined in Upper Silesia in the prehistoric period, while the first source information about bullion mining appears in the 13th century. The main goal of the miners at that time was to mine silver and gold.

At the time, coal was not used for domestic use. Coal requires grates, and these were not used until the 18th century, and it was not until the second half of the 18th century that the Upper Silesians became convinced of the use of this fuel in households.

Put all on coal

In Upper Silesia, feudal lords investing in coal included Counts Henckel von Donnersmarck, Princes of Hohenlohe from Sławięcice and lords in Pszczyna (then from the Coethen-Anhalt family). Smaller nobility also invested in the mines. Only the development of industry and political changes in Prussia meant that people from outside the aristocracy, such as merchants, appeared in mining. At that time, various property models were used. There were, for example, exclusively state-owned mines, such as the Konig (King) mine in Chorzów or the Konigin Luise (Queen Louise) mine in Zabrze. The mines also belonged to family capital, i.e. Ballestrem and Henckel von Donnersmarck. Here, the largest mine in the 19th century was the Brandenburg mine, owned by the Ballestrems, i.e. the later "Walenty-Wawel" mine, on the basis of the buildings that created the Silesian Industrial and Technology Park.

Coal Mine "Walenty-Wawel"

The "Walenty Wawel" mine, starting mining in 1945, included two basic fields: northern - "Franciszek" and southern - which consisted of two parts - "Elżbieta" and "Mikołaj". In 1953-56, the "Central" mining shaft was launched. 

Based on the decision of the Minister of Trade and Industry, KWK "Wawel" was put into liquidation by merging with KWK "Pokój". Thus, on May 28, 1997, as a signalman's sign from the 450 m level, miners extracted the last ton of coal using the "Central" shaft of the "Wawel" mine. However, the last symbolic cart of coal extracted from the "Wawel" mine area did not mean the complete end of its existence. The remaining active part of the main facilities of the plant, which were incorporated into the "Peace" KWK area on July 1, 1995.

Time for investors

After the liquidation of KWK "Wawel", there was talk for years about the development of the remaining facilities and areas. Although the topic came back like a boomerang, not much happened in the case. Some of the facilities were demolished, and life froze in the areas after the Wawel mine and the Walenty coking plant. The breakthrough came in 2003, when the city received aid for the renovation of the former canteen of the "Wawel" Mine. The newly established Rudzki Business Incubator was located in the renovated facility. It started its operations in March 2004. Shortly afterwards, the newly established Silesian Industrial Park rented space in the Rudzki Incubator building. The park began to slowly develop the area. His actions went hand in hand with those of the city. Today, the following companies have their headquarters here: Strabag and Carbomech. One of the investments of the Silesian Industrial Park was the construction of a hall at Zajęcza Street. Before this happened, the company built an access road to this inaccessible area.